Sałatka fattoush z za'atarem, czyli tam, gdzie nie rosły cytryny, ale rósł sumak


Fattoush to libańska warzywno-chlebowa sałatka, której znakiem rozpoznawczym jest dominująca kwaskowatość, zaś sprawcą tejże jest sumak - niezwykła przyprawa, która cieszy się olbrzymią popularnością w kuchni śródziemnomorskiej, arabskiej i środkowowschodniej. Uzyskuje się ją przez wysuszenie i roztarcie owoców sumaku. Charakteryzują się one nie tylko oryginalnym kwaskowatym smakiem, ale także właściwościami leczniczymi - zapobiegają hiperglikemii, cukrzycy i otyłości, ułatwiają trawienie, przynosza ulgę w rozstroju żołądka. Wykazano także, że sumak zawiera przeciwutleniacze.
Tradycyjnie sumak stosuje się do sałatek, szczególnie w kuchni śródziemnomorskiej. Już starożytni Rzymianie poznali się na sumaku i nadawali swoim potrawom kwaskowatego smaku na długo przed tym, zanim we Włoszech zaczęto uprawiać cytryny. W kuchni arabskiej zetkniemy się z dodatkiem tej przyprawy do hummusu czy falafli. W kuchni perskiej sumakiem doprawia się ryż. Miłośnicy tej przyprawy znajdują dla niej jednak dużo szersze zastosowanie. Po przeszukaniu for internetowych z pomysłami na dania z sumakiem, łatwiej byłoby mi napisać, do czego się go nie używa. Natknęłam się nawet na wypowiedź jakiegoś żarliwego sumakofana, który przekonywał, że nie używa sumaku tylko do puddingu bananowego, choć może kiedyś spróbuje :). Bardzo często sumak stosuje się do ziemniaków, zup, dipów, dressingów, marynat i grillowanych warzyw. Na Bliskim i Środkowym Wschodzie na stołach zamiast soli i pieprzu stawia się właśnie sumak.


Sumak jest także głównym składnikiem popularnej mieszanki przyprawowej, zwanej za'atar (zatar, zatr). Przepisów na za'atar jest co najmniej tyle, ile owoców na sumakowym drzewie. Podstawowymi składnikami tej mieszanki jest, obok sumaku, uprażony sezam, tymianek i oregano. Czasem dodaje się także kumin, majeranek, bazylię i sól. Można użyć zarówno świeżych, jak i suszonych ziół. Spotkać można wersje za'ataru, w których dominuje tymianek, innym razem przeważa sezam. Wypracowałam takie proporcje tej przyprawy, aby to sumak i sezam były najbardziej wyczuwalne, a zioła jedynie lekko podkreślały smak, jednak ilość składników można dowolnie zmieniać według własnego uznania. Za'atar doskonale sprawdza się w sałatkach. Często posypuje się nim przed pieczeniem płaskie chlebki.
Choć oryginalnie fattoush przyprawia się samym sumakiem, dodając go do dressingu, ja zdecydowałam się podać go z za'atarem i bardzo polecam taką wersję. Warto także upiec własne chlebki pita, bo pieczywo jest nieodłącznym elementem tej sałatki. Zapraszam na libańską ucztę :).


Sałatka fattoush z za'atarem

Składniki:
fattoush
kilka liści sałaty
garść rukoli
1 ogórek
2 pomidory
pęczek rzodkiewek
szczypiorek
świeże listki mięty
chlebki pita (przepis poniżej)

dressing
1/3 szklanki oliwy lub szlachetnego oleju
1 ząbek czosnku
sok z połówki cytryny
pieprz
sól

za'atar
2 łyżki sumaku
2 łyżki sezamu
1/2 łyżeczki tymianku
1/4 łyżeczki oregano

pita (4 sztuki) - przepis z tej strony
1 i 1/2 szklanki mąki
1/2 szklanki wody
7 g świeżych drożdży (lub 1 łyżeczka suszonych)
1/2 łyżki cukru
1/2 łyżeczki soli

Fattoush
Sałatę i rukolę potargać na niewielkie kawałki. Ogórka i pomidora pokroić w kostkę, rzodkiewki w półplasterki. Szczypiorek i listki pięty posiekać. Wszystkie składniki wymieszać.

Dressing
Do oliwy dodać rozgnieciony ząbek czosnku, sok z cytryny, doprawić solą i pieprzem, po czym wymieszać z sałatką.

Za'atar
Sezam uprażyć na suchej patelni, cały czas mieszając, aby się nie przypalił. Wymieszać z pozostałymi składnikami. Można od razu podwoić lub potroić składniki, aby mieć gotową mieszankę przyprawową do sałatek (i nie tylko).

Pita
Drożdże rozkruszyć, posypać cukrem, dodać odrobinę ciepłej wody i mąki. Przykryć i odstawić na 20 minut (jeżeli używamy suchych drożdży, pomijamy ten etap).
Do zaczynu dodać pozostałe składniki, zarobić gładkie ciasto i podzielić na 4 części. Każdą część rozwałkować na dość gruby placek, ułożyć na blasze i pozostawić do wyrośnięcia na 20-30 minut.
Piec 10 minut w temperaturze 200 stopni.

Gotową sałatkę ułożyć na talerzach, na górze ułożyć kawałki chlebka pita i posypać za'atarem.



4 komentarze :

  1. Mmm wygląda smakowicie. A zaatar też uwielbiam;)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Dziękuję :) Po lekturze Twojego bloga dochodzę do wniosku, że uwielbiamy podobne rzeczy :)

      Usuń
  2. Nigdy nie próbowałam sumaku ani za-ataru. W ogóle, jeśli chodzi o kuchnię arabską i środkowowschodnią, jestem trochę w tyle. Czy sumak jest mocno drogi? Nie widziałam go nigdy w żadnym zwykłym sklepie, może mogłabyś polecić jakiś sklep internetowy?
    Czuję się zachęcona i chętnie bym spróbowała takich pyszności.

    Cieszę się, że trafiłam na Twojego bloga, będę zaglądać tu częściej :)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Sumak raczej jest trudny do nabycia w zwykłych sklepach, za to można go znaleźć w wielu sklepach internetowych. Mogę polecić sklep www.skworcu.com.pl mają olbrzymi wybór przypraw w bardzo korzystnych cenach. Opakowanie sumaku (50 g) kosztuje 2,40 zł, więc nic, tylko kupować i testować :))
      Dziękuję bardzo za odwiedziny i serdecznie zapraszam ponownie :) Pozdrawiam :)

      Usuń